Zoekresultaten

Iedereen spreekt over participatie, maar wat maakt haar écht zinvol? Zinvolle participatie is meer dan enkel gehoord worden: het gaat om processen die invloed mogelijk maken, vertrouwen opbouwen en rechtvaardigheid bevorderen. Hoe zorgen we ervoor dat inspraak meer wordt dan een verplicht nummer, en dat mensen zich echt gehoord én betrokken voelen bij beslissingen met invloed op de leefomgeving? Tijdens deze meedenkavond gaan we in dialoog met het middenveld, actiegroepen, belangenvertegenwoordigers en andere geïnteresseerden. We delen ervaringen, bespreken uitdagingen en denken samen na over hoe participatie rechtvaardiger, inclusiever en effectiever kan worden. Locatie? Universiteit Antwerpen - Stadscampus Wanneer? Woensdag 5 november 2025 Tijdstip? 18u30 - 20u30 Inschrijven? ten laatste op 2 november via: https://forms.office.com/e/DTuTxFShNE?origin=lprLink De sessie start met twee korte inleidingen: 🟢  Florence Van Durme (doctoraatsonderzoeker, Universiteit Antwerpen – Faculteit Rechten) Over procedurele milieurechtvaardigheid: hoe eerlijke en inclusieve besluitvormingsprocessen kunnen bijdragen aan rechtvaardig omgevingsbeleid. 🟢  Amber van Heerebee k (doctoraatsonderzoeker, Universiteit Antwerpen – Faculteit Politieke Wetenschappen) Over de betrokkenheid van belangengroepen in regelgeving: wie wordt gehoord, hoe en wanneer, en hoe beïnvloedt dat de legitimiteit van beleid? Na deze inleidingen volgt een interactieve denksessie waarin we samen verkennen wat zinvolle participatie vandaag betekent, en hoe we die in de toekomst kunnen versterken. Deze avond biedt ruimte voor inspiratie, uitwisseling en ontmoeting tussen verschillende actoren binnen het milieumiddenveld.

De Pijp Uit 2.0 sloot zich begin dit jaar, na onze oprichting, vrij snel aan bij 'Collectief Ongehoord'. Collectief Ongehoord is een verzameling van Antwerpse burgerbewegingen om elkaars stem te kunnen versterken. Bijvoorbeeld bij acties of als er bezwaar getekend wordt.   Waarom Collectief Ongehoord? Als burger(beweging) word je soms verschrikkelijk aan het lijntje gehouden door de overheid door allerlei verschillende procedures uit elkaar te trekken. Dit gaat ook steeds ten koste van bestaand groen. Collectief Ongehoorde Bomen In het Antwerpse worden er bij meerdere dossiers beslissingen genomen waar veel bomen geveld (zullen) worden. Deze ongehoorde bomen verdienen een stem.   Waarom zijn (oude) bomen belangrijk? In Vlaanderen wordt een boom meestal als hoogstammig beschouwd als hij een minimale stamdiameter heeft van 10 cm op een hoogte van 1,30 meter boven de grond. De waarde van een oudere boom is erg groot en het is bijzonder moeilijk een dergelijke boom te vervangen. Een oude, dominant aanwezige boom levert ook een groot aantal, te berekenen ecosysteemdiensten, vooral op het gebied van gezondheidszorg, werkverzuim, waterberging, energie en biodiversiteit. Om de waarde van een boom in cijfers uit te drukken nemen we als voorbeeld een beuk van 90 jaar oud. Deze beuk heeft een stamomtrek van ongeveer 310 cm, een hoogte van ongeveer 18 meter en een kroonprojectie diameter van zo'n 16 meter. We berekenen de vervangingswaarde met de VVOG methode, een standaard methode die onder andere rekening houdt met de soort, de standplaats en de conditie van de boom: € 83.093.  Binnen 50 meter van de beuk uit de voorbeeldboom werken ongeveer 25 mensen. Bekend is, dat de aanwezigheid van (dominant) groen leidt tot 15% hogere arbeidsproductiviteit en een lager werkverzuim. Verder wonen er binnen 50 meter ongeveer 30 mensen die een positieve invloed ondervinden op hun welbevinden, o.a. door de koelte in de zomer en de positieve invloed op het overlast door plagen in hun eigen tuin. Samen met de andere ecosysteemdiensten zorgt deze boom voor een besparing over een periode van 30 jaar van € 3,2 miljoen. Een oude boom heeft voor een wijk een grote waarde, die vaak niet meteen zichtbaar is. Kan een dergelijke boom vervangen worden door technische ingrepen? De boom zal ongeveer 600.000 bladeren hebben. Dat is zo'n 1.200 m2 bladoppervlak waarop fijn stof wordt vastgehouden. Als deze boom 2500 kilo weegt heeft hij in zijn leven liefst 12 miljoen m3 lucht van CO2 gefilterd. Per uur, op een zonnige dag, maakt deze boom van ruim 2 kilo koolzuur en bijna een liter water zo'n anderhalve kilo suiker (glucose). Als afvalproduct scheidt hij dan ruim anderhalve kilo zuurstof uit. Bovendien daalt de temperatuur in zijn directe omgeving, door schaduw en verdamping, met ongeveer 6 graden. Allemaal voordelen die moeilijk te reproduceren zijn door menselijk ingrijpen. Rest nog de vraag wat het verschil is tussen een oude boom en de aanplant van nieuwe, jonge bomen. Om zijn ecosysteemdiensten te compenseren kijken we naar de omvang/inhoud van de kroon. Voor deze boom zou dan gelden dat je 2500 jonge bomen met een kroon van 1 kubieke meter moet herplanten. Kan zinvol zijn, maar enkel als we de bomen de kans geven oud te worden. Hoe ouder de boom hoe waardevoller, wanneer we een oude boom verwijderen duurt het drie mensen-generaties voor een nieuwe boom dezelfde prestaties levert.  Genoeg redenen dus om oude bomen optimaal te beschermen! Moeten we vermijden dat er geen bos meer verdwijnt? Natuurlijk! Ondanks een verbod op ontbossing verdween er in Vlaanderen de afgelopen twintig jaar 4.632 hectare bos. In woon- en industriegebieden kan ontbossen enkel als je een omgevingsvergunning krijgt. Omdat er ruimte nodig is voor extra woningen en bedrijven, keurt de overheid een deel van die aanvragen goed. Het verdwenen bos moet gecompenseerd worden, waardoor er netto geen bos verdwijnt. Natuurpunt heeft de laatste jaren veel boscompensatie uitgevoerd voor derden. Heeft boscompensatie wel zin? Als een spontaan opgeschoten stuk bos op een stuk industriegrond verdwijnt en er elders biodivers bos bijkomt, aansluitend aan bestaand natuurgebied is dat op zich winst voor de natuur. Al zou het natuurlijk beter zijn dat er geen bos sneuvelt. Het komt er vooral op aan dat er nooit meer oud, waardevol bos wordt gekapt. Want dat kan je niet compenseren met nieuw bos elders. Het duurt decennia voor dat deze dezelfde natuurwaarde haalt. Waardevolle oude gebouwen en monumenten vervang je ook niet zomaar door nieuwbouw. En natuurlijk moet de boscompensatie wel uitgevoerd worden. Recent bleek dat er nog 1.500 hectare niet gecompenseerd is. Er is dus nog een achterstand die weggewerkt moet worden. Bronnen: Veelgestelde vragen over bomen - stad Genk Vaak gestelde bosvragen - Natuurpunt

Zoals blijkt uit het op 18 juli 2025 goedgekeurd definitief Vlaams Energie- en Klimaatplan (VEKP) ( Figuur 2-40. Overzicht historische emissies, 2030 prognose en sectorale doelstelling afval ), stootte in 2021 de ISVAG-oven 70 kton CO² van fossiele oorsprong uit, ofwel 70 miljoen kg CO².   Uit volgend artikel van het gespecialiseerde autotijdschrift “Autonieuws”, met als bron het Europees MilieuAgentschap (EMA), blijkt dat in 2024 de gemiddelde auto 106,8 gr CO²/km uitstootte. Als deze gemiddelde auto jaarlijks 15.000 km aflegt, dan stoot hij jaarlijks 1.602 kg CO² uit. Omgerekend betekent dit dat de ISVAG-oven jaarlijks evenveel CO² uitstoot als 43.695 auto ‘s die jaarlijks 15.000 km afleggen Omgerekend betekent dit dat de ISVAG-oven jaarlijks evenveel CO² uitstoot als 43.695 auto ‘s die jaarlijks 15.000 km afleggen, hetzij samen 655.430 km. Ofwel meer dan 16 keer de omtrek van de aarde (omtrek aarde = afgerond 40.000 km). (Bron: De Aarde ).   In de huidige klimatologische omstandigheden, die ook dit jaar weer tot heel veel menselijk leed hebben geleid, kan je dan toch alleen maar tot het besluit komen dat de verdere exploitatie van de overbodige ISVAG-oven volstrekt onverantwoord en onhoudbaar is.   De verdere exploitatie van de overbodige ISVAG-oven ondergraaft de Vlaamse klimaatdoelstellingen. Hier volgen de harde bewijzen:   De Vlaamse Regering heeft zichzelf tot doel gesteld om tegen 2030 de schadelijke uitstoot van broeikasgassen (inz. CO²) significant te laten dalen. Zo vereist het Vlaams Energie- en Klimaatplan (VEKP) tegen 2030 een daling van de afvalverbrandingscapaciteit met 25%. Omgerekend een daling met 400 miljoen kilo fossiele CO². Zie: besluit Vlaamse Regering d.d. 12 mei 2023   Zo blijkt uit "Figuur 2-47. “ Overzicht reële emissies, WAM-prognoses en sectorale doelstellingen sector afval 2005-2030 ", dat in 2021 nog 1,4 miljoen ton CO²-emissies aan afvalverbranding werd toegeschreven, terwijl dat in 2030 nog maximaal 1 miljoen ton mag zijn.   Uit de OVAM-studie " Analyse van de mogelijke impact van het onderbrengen van Vlaamse afvalverbrandingsinstallaties onder EU-ETS " blijkt bovendien uit tabel 7, dat de Vlaamse HAGBA verbrandingsovens in 2021 1,275 miljoen ton fossiele CO2 uitstootten (48% van het huishoudelijk afval (HAGBA) wordt als "biogeen" beschouwd). Het verschil tussen de 1,4 miljoen ton uit het VEKP zit in de emissies die vrijkomen bij de verbranding van gevaarlijk afval (Indaver Antwerpen-rechteroever) en ook de CO²-emissies van de wervelbedverbrandingsoven van Stora Enso werden niet meegenomen omdat deze installatie onder de ETS-regels valt.   Echter, de Europese Klimaatwet en "Effort Sharing Regulation" voorzien geen uitstel voor de reducties die elke lidstaat tegen 2030 buiten de sectoren die onder het Europese Emissiehandelssysteem (ETS) vallen, moeten realiseren. Deze doelstelling bedraagt voor België -47% tegen 2030. Gezien het uitblijven van een Belgische "lastenverdeling", voorziet het VEKP slechts een reductie met -40% tegen 2030. En deze doelstelling wordt met de reeds voorgenomen en besliste maatregelen niet eens gehaald. Zie artikel uit De Tijd Meer nog, het arrest in de Klimaatzaak (bevestigd door het Hof van Beroep) legt het Vlaamse Gewest zelfs een doelstelling op van -55% broeikasgasreducties tegen 2030. Het enige instrument dat de Vlaamse overheid bijgevolg vandaag kan inzetten om de reductie van 400 miljoen kg fossiele CO² uit afvalverbrandingsovens te realiseren, is het vergunningenbeleid. En de enige vergunningen die voor 2030 aflopen, zijn deze van IVAGO Gent, Bionerga Houthalen (ondertussen gesloten), Biostoom Oostende en … ISVAG Wilrijk.   Ieder weldenkend mens moet toch in de gegeven precaire situatie tot het besluit komen dat een nieuwe vergunning voor de overbodige ISVAG-oven, die jaarlijks 70 kton CO² uitstoot, uit den boze is. Toch blijven de opeenvolgende Vlaamse omgevingsministers deze oven steeds opnieuw een vergunning toekennen. Ook al is dit onmiskenbaar in strijd met het Vlaams Energie- en Klimaatplan, dat nochtans diezelfde ministers mee hebben goedgekeurd…

Eind juni 2024 werd met veel tamtam het zogeheten “ISVAG-convenant” door diverse stakeholders ondertekend, w.o. onze vroegere medestanders, de gemeente Aartselaar en Bond Beter Leefmilieu (BBL). Dit convenant voorzag o.m. in een nieuw “onafhankelijk onderzoek naar de nieuwe ISVAG-installatie van de toekomst”. Bovendien  verbond ISVAG zich er met de ondertekening van het convenant toe om datgene wat i.k.v. het convenant en in de werkgroep rond de toekomststudie zou worden besproken nooit te zullen gebruiken in het kader van de vergunnings- en/of beroepsprocedures.   Onlangs echter, in de tussenkomst van ISVAG in het kader van het beroep bij de  Raad voor Vergunningsbetwistingen, voerde ISVAG precies dit convenant als “bewijs” op van het feit dat alle stakeholders, w.o. de vroegere ISVAG-tegenstanders gemeente Aartselaar en BBL, wel degelijk hard werken aan een alternatief voor de huidige afvaloven. Voor ISVAG dus de reden om de beroepsinstantie te vragen ons beroep te verwerpen. Deze zet legt duidelijk de ware bedoelingen van de initiatiefnemers van het convenant bloot, nl. op slinkse wijze de lopende vergunnings- en beroepsprocedures beïnvloeden. Nochtans verklaarden de stakeholders in het convenant solidair afstand te doen van hun verzet tegen huidige en toekomstige vergunningsaanvragen. En tegelijk verbonden zij er zich onder meer toe, door de ondertekening van een non-disclosure-agreement, dat datgene wat i.k.v. het convenant en in de werkgroep rond de toekomststudie zou worden besproken, geheim zou worden gehouden en nooit zou worden gebruikt in het kader van de vergunnings- en/of beroepsprocedures. Overigens werden ook de Aartselaarse milieuraad en de omwonenden die beroep hadden aangetekend hiertoe herhaaldelijk door de ISVAG-intendanten uitgenodigd.   Het convenant wordt wel degelijk door ISVAG als wapen in de juridische strijd gebruikt!   De burgers en DPU2.0 voeren trouwens in hun strijd voor de Rechtbank voor Vergunningsbetwistingen opnieuw verschillende legitieme, wetenschappelijk onderbouwde argumenten aan, die in het verleden ook door de gemeente Aartselaar en BBL werden gehanteerd. Deze argumenten hebben er de Raad trouwens reeds driemaal toe gebracht een streep door de bestreden, onwettig bevonden vergunningen te trekken.

Voor de niet-ingewijden lijsten wij graag nogmaals twee van onze belangrijkste argumenten op, waarom wij, omwonenden, ons nu reeds meer dan 45 jaar verzetten tegen de exploitatie van de ISVAG-afvaloven:   1- Ongezond   ISVAG heeft er reeds een kleine halve eeuw voor gezorgd, samen met andere luchtvervuilende bedrijven, dat duizenden inwoners van de ruime omgeving ten zuiden van Antwerpen-stad worden blootgesteld aan hoogst schadelijke rookgassen zoals dioxines en furanen, PCB’s, zware metalen, fijn stof, stikstof, PFAS en roet. Als gevolg van een abnormale cluster in de Wilrijkse wijk Neerland, medio de jaren ’90, van kinderen geboren met hoogst zeldzame genetische afwijkingen, werd al gauw de link gelegd met de zware luchtvervuiling van de afvalovens en industriële activiteiten die in de omgeving actief waren. De ouders van deze kinderen waren hierdoor soms reeds sinds hun geboorte aan zwaar vervuilende stoffen blootgesteld geweest. Na de sluiting van enkele van deze afvalovens en bedrijvigheden was de gevestigde politiek van oordeel dat hiermee de kous af was. De resterende vervuilende bedrijven zoals de ISVAG-oven, die eigenlijk omwille van hun milieu- en gezondheidsbelasting in havengebieden of in gebieden voor vervuilende industrie dienen ondergebracht, ver van bewoning, moesten voortaan maar met rust worden gelaten.   Hierbij werd echter schromelijk voorbijgegaan aan het talrijke wetenschappelijke feitenmateriaal  dat de gevolgen van de door de omwonenden opgelopen gezondheidsschade nefast en blijvend zijn. Eén voorbeeld ter illustratie: de halfwaardetijd van dioxines bedraagt +/- 20 jaar en sommige effecten op het vlak van voortplanting en kankerverwekkend zijn blijvend. Zie ook: Dioxines | Departement Zorg    Bovendien zijn op vandaag bijlange niet alle polluenten in de afgassen van afvalovens genormeerd. Zo worden door ISVAG bijvoorbeeld ook de intussen beruchte, erg schadelijke PFAS-en (forever-chemicals) uitgestoten. Dit bleek uit een eenmalige controlemeting verleden jaar door de Vlaamse Instelling voor Technologisch onderzoek (VITO) van de ISVAG-afgassen. Bij gebrek aan normen worden op vandaag dus noch PFAS noch de andere niet-genormeerde schadelijke polluenten gecontroleerd en bijgevolg ook niet uit de afgassen verwijderd.   Het voorzorgsprincipe indachtig, alsook het voor iedere Belgische burger grondwettelijk gewaarborgde recht op een gezond leefmilieu, doet ieder weldenkend mens toch concluderen dat de verdere exploitatie van een grootschalige, door verkozen politici bestuurde afvaloven in dichtbevolkte woongebieden onverenigbaar, hoogst onverantwoord is!   2- Overbodig   De ISVAG-ovencapaciteit (verwerkingscapaciteit: 159 kt/jaar) is volstrekt overbodig.   Reeds eerder berichtten wij dat uit het OVAM-rapport " Aanbod en capaciteit voor het sorteren en verbranden - actualisatie tot 2023"  ("3.1.2. Actuele verbrandingscapaciteit") was gebleken dat dat er in de Vlaamse afvalovens nog veel huishoudelijk afval uit andere gewesten en het buitenland verwerkt wordt. Bovendien wordt er ook massaal niet-huishoudelijk afval verbrand (hout en slib), waarvoor andere alternatieven operationeel worden. Over de drie voorgaande jaren werd 113.241 ton huishoudelijk afval uit andere gewesten en uit het buitenland verwerkt in de Vlaamse verbrandingsovens. En daarnaast 214.357 ton slib en 92.725 ton hout uit het Vlaamse Gewest, naast 107.705 ton slib en 45.346 ton hout dat werd ingevoerd van buiten Vlaanderen. Omgerekend is dit 596.088 ton per jaar of ca. 24% van de reële Vlaamse verbrandingscapaciteit… Deze vaststelling bewijst dat bij de sluiting van de ISVAG-oven het afval van het ISVAG-werkingsgebied zonder enig probleem in een van de andere Vlaamse ovens kan worden verwerkt. Zoals dit afval bijvoorbeeld in de periode van de gedwongen sluiting (tweede helft van 2024) naar INDAVER te Beveren (Kallo) in de Antwerpse haven werd afgevoerd, voor verbranding in installaties met een veel hoger energierendement en dus veel meer vermeden emissies. Maar bovenal, bijzonder belangrijk, op een locatie met zoveel minder blootgestelde inwoners in de directe omgeving.   Noch dit voor de hand liggende alternatief, noch de voor de volksgezondheid en het milieu hieruit voortvloeiende positieve effecten, zijn ooit in het ISVAG-dossier (milieueffectrapport – MER) fatsoenlijk “verplicht nulalternatief” bestudeerd, laat staan weerhouden als perfect haalbaar.   Integendeel, want in oktober 2024 probeerde ISVAG met erg doorzichtige truken de Antwerpse provinciegouverneur zo ver te krijgen om, onder het OVAM-mom van ernstige verwerkingsproblemen elders in Vlaanderen, de oven toch verder in bedrijf te houden, ondanks de verplichte sluiting ten gevolge van de door de Raad van Vergunningsbeslissingen vernietigde omgevingsvergunning. Gelukkig doorprikte de Gouverneur al gauw zelf deze al te doorzichtige ISVAG-ballon. Zie in dit verband ook ons persbericht: Andere Vlaamse afvalovens hebben verwerkingscapaciteit over STEUN ONS AUB, want de bedenkelijke ISVAG-demarches in de lopende beroepsprocedures bij de Raad van State en de Raad voor vergunningsbetwistingen noodzaken steeds de tussenkomst van onze advocaten. En advocaten kosten nu eenmaal geld. Veel geld… Zie:  https://www.depijpuit.be/crowdfunding . Je kan ook rechtstreeks op onze bankrekening storten: BE26 7310 6582 9629 van De Pijp Uit vzw.

Reeds sinds medio de jaren ’70 van de vorige eeuw, toen de gewraakte ISVAG-oven door de burgemeesters van de stad Antwerpen en de andere stichtende gemeenten zonder veel inspraak en overleg tussen de Aartselaarse en Wilrijkse woonwijken werd gebouwd, zorgde deze oven voor controverse. Bij elke vergunningsaanvraag werden bezwaren ingediend en steeds werd door velen omwonenden beroep aangetekend. Bij de provincie, bij de Raad van State en de voorbije jaren bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen. En iedere keer werd het belang van de mensen die beroep aantekenden als terecht en legitiem erkend. Desondanks durft ISVAG het vandaag aan om de legitimiteit als beroepspartij van onze belangenvereniging te betwisten. Dit getuigt toch van een ongehoorde onbeschaamdheid!   Vanzelfsprekend hebben onze advocaten in hun reactie naar de Raad voor Vergunningsbetwistingen naar ISVAG uitgehaald. Met staalharde bewijzen wordt aangetoond dat de legitimiteit van DPU2.0 als procespartij eenvoudigweg niet ter discussie kan worden gesteld. DPU2.0 handelt immers volledig in overeenstemming met wat het EU-verdrag van Aarhus heeft voorzien inzake de toegang tot milieu-informatie en de mogelijkheden om op milieubeslissingen te wegen, o.a. via bijzonder ruim opgevatte bezwaar- en beroepsprocedures. Dat ISVAG zich echter van dergelijk laakbaar argument durft te bedienen, zegt volgens ons veel over de wanhoop die zich stilaan heeft gemanifesteerd in de hoofden van de ISVAG-getrouwen.

Nieuw hoofdstuk in de onverkwikkelijke ISVAG-saga: ISVAGs natte droom, om zich voor eeuwig in Wilrijk te verankeren, aan diggelen… De Vlaamse regering heeft met zijn besluit van 25 april 2025 aan Warmtenet Antwerpen Zuid b.v. andermaal de projectsubsidie van ruim 8 miljoen euro geweigerd om met de ISVAG-oven als leverancier bijkomende warmtenetten uit te rollen richting het noorden (Coca Cola Belgium Wilrijk) en het oosten (gebouwen Universiteit Antwerpen). De weigering gebeurt om bijzonder grondig gemotiveerde redenen . Niet min noch meer wordt hiermee de toekomst van de ISVAG-oven in Wilrijk getorpedeerd. Lees hier het besluit, waarbij vooral de opeenvolgende argumenten op de pagina‘s 3, 4 en 5 van het besluit boekdelen spreken: gegronde twijfels over een duurzame businesscase groot risico dat de CO²-winst al te klein zal blijken omwille van de beperkte vergunningstermijn van de ISVAG-oven (10 jaar) reëel gevaar dat de projectsubsidie de doelstellingen van het zogenaamde ISVAG-convenant zal beïnvloeden het Vlaams regeerakkoord voorziet in een concreet engagement om tegen 2030 een reductie van 30% van de afvalverbrandingscapaciteit te bewerkstelligen; hiermee conflicteert deze subsidieaanvraag duidelijk het subsidiëren van stoomrevalorisatie uit afval dat voor de helft van fossiele oorsprong is, druist tot slot ook in tegen het voornemen van de Vlaamse regering om fossiele subsidies uit te faseren. Wij vernamen dat de ISVAG-bonzen in alle staten waren na kennisname van dit weigeringsbesluit, en dan weerom om de verkeerde reden. Namelijk omwille van de vrees dat deze weigering zal gaan wegen op de lopende beroepsprocedures bij de Raad van State enerzijds, de Raad voor Vergunningsbetwistingen anderzijds. Als DPU2.0 evenwel juichen wij deze beslissing natuurlijk toe. Hiermee wordt door de Vlaamse regering niet alleen bevestigd dat de subsidieaanvraag om de verkeerde redenen werd ingediend. Bovendien bevestigt de uitgebreide motivering van dit besluit de argumenten die onze raadslieden in onze beroepen hebben aangevoerd. Tot slot moet toch voor ISVAG, maar vooral voor de andere ondertekenaars van het ISVAG-convenant (w.o. de gemeente Aartselaar en BBL), bijzonder pijnlijk zijn dat ondanks de in het convenant aangegane, vrome engagementen, in de praktijk ISVAG blijft doen waarvoor wij ten overvloede hebben gewaarschuwd. Namelijk zich van alle mogelijke trucs bedienen om zich blijvend in Wilrijk te verankeren. Zou het kunnen dat de ogen van de verzamelde stakeholders nu eens wel opengaan?

Grootouders voor het Klimaat vzw nodigde iedereen op maandag 5 mei uit voor een webinar met Tony Van Rompaye over afvalverbrandingsovens, gezondheid en klimaat. Tijdens dit webinar ging Tony in over de decennialange strijd tegen ISVAG: als gewetensvolle milieuambtenaar van Aartselaar volgde hij dit dossier jarenlang op de voet. Nu is hij gepensioneerd en voorzitter van de De Pijp uit 2.0. Webinar gemist? (her)Bekijk de opname via deze link uitnodiging webinar 5 mei 2025

We durven tot slot nog een zwaar kritische noot plaatsen bij de actieve participatie als stichtend vennoot van de c.v. ZuidtrAnt-W uit Mortsel aan de b.v. Warmtenet Antwerpen Zuid. Valt het statutaire doel van deze maagdelijke c.v. écht te rijmen met de aanleg van warmtenetten die gevoed worden door de restwarmte van een op het vlak van energieproductie, klimaatopwarming, milieu en volksgezondheid bijzonder problematische afvaloven? Zie hier het statutaire doel van de c.v. ZuidtrAnt-W: Artikel vier - doel De vennootschap heeft hoofdzakelijk tot doel, in het algemeen belang, een positieve maatschappelijke impact te bewerkstelligen op de mens, het milieu of de samenleving. De vennootschap heeft eveneens tot doel in België en in het buitenland, zowel in eigen naam en voor eigen rekening, als in naam en voor rekening van derden, 5 ten behoeve van haar vennoten en andere stakeholders: --- het coöperatief investeren in concrete en haalbare projecten met een positieve impact op het klimaat, milieu en (sociale) gezondheid. Dit kan onder meer met hernieuwbare energieproductie, door het realiseren van energiebesparing en door het leveren van diensten rond energie of di verse "commons" inzake gezonde voeding, herbruikbare producten etc., --- het aantrekken van de nodige financiële middelen hiervoor, en het betrekken bij haar werking van zoveel mogelijk mensen, ongeacht hun sociaaleconomische situatie. Op basis van de duidelijke afwijzing (noem het gerust “terechtwijzing”) door de Vlaamse regering van de misgelopen projectsubsidie zou de c.v. ZuidtrAnt-W zich veel beter, ten minste om nog een greintje geloofwaardigheid te behouden, onverwijld terugtrekken uit en distantiëren van de b.v. Warmtenet Antwerpen Zuid. De subsidie-projectaanvraag, die nu reeds tweemaal mede namens de c.v. ZuidtrAnt-W werd ingediend, staat immers geheel haaks op wat wordt bedoeld “een positieve impact op het klimaat, milieu en (sociale) gezondheid ”, zijnde het statutaire doel. Bovendien vragen wij ons af of alle bestuursleden en coöperanten van deze c.v. wel degelijk op voorhand op de hoogte zijn gebracht  van de precieze toedracht en de consequenties verbonden aan deze bedenkelijke subsidie-projectaanvraag…

Helemaal niet verbaasd, vernamen we in Gazet van Antwerpen de aanstelling van Christof Delatter als voorzitter van de stuurgroep die moet waken over het correcte verloop van het proces rond de Toekomststudie die zal worden georganiseerd, zoals opgenomen in het bewuste ISVAG-convenant.   We herinneren ons dat twee jaar geleden een Nederlandse intendant door de ISVAG-stakeholdersgroep werd aangesteld, om hieraan leiding te geven en met alle stakeholders rond de verwerking van het ISVAG-afval een consensus te bereiken. Zoals deze intendant, die jarenlang de koepel van de Nederlandse afvalverwerkers had geleid, is ook Christof Delatter jarenlang de leidsman geweest van Interafval (VVSG), de koepel van de Vlaamse intercommunale afvalverwerkers, met ISVAG als prominent lid. Christof Delatter In de hoedanigheid van Interafval-leidsman heeft hij in 2015 samen met toenmalig schepen en ISVAG-voorzitter, Philip Heylen, en met Antwerpen als gaststad, een internationaal ISWA conferentie georganiseerd voor de EU-afvalverbrandingssector. Hierbij werd de ISVAG-oven als hoogtechnologisch wonder opgevoerd, een schoolvoorbeeld “tussen mens & milieu”. Ook heeft de heer Delatter namens Interafval in de loop van de vergunningsprocedure voor de nieuwe, grotere oven op de huidige locatie (2019-2020) een pathetische oproep gedaan aan de Vlaamse overheid (gericht aan de bevoegde Omgevingsminister), om toch aub aan ISVAG deze broodnodige vergunning te verlenen. Daarnaast heeft hij ook via Interafval de afvalkoepel Denuo en de gemeente Boechout onder druk gezet om hun formeel verzet tegen de nieuwe, grotere afvaloven (Denuo had zelfs beroep aangetekend) op te geven. Wat vervolgens ook gebeurde…  Het was ook wel degelijk Delatter die verantwoordelijk was voor de protectionistische, met de EU-afvalrichtlijnen strijdige interventies van de OVAM. We voegen hierbij het OVAM-antwoord toe op de ingebrekestelling, dat door Delatter werd ondertekend: In zijn hoedanigheid als OVAM-kaderlid speelde hij ook een dubieuze rol bij de ‘veiligheidsmaatregel’ die de gouverneur had opgelegd om ISVAG tijdelijk open te houden. We schrijven oktober 2024, kortelings nadat de Raad voor Vergunningsbetwistingen de ISVAG-proefvergunning had vernietigd (29.08.2024) en net voor ISVAG de verbranding moest stopzetten, dat de Antwerpse provinciegouverneur plotsklaps een veiligheidsmaatregel uitvaardigde , zodat de oven toch nog enige tijd actief kon blijven. En dit om zogenaamd hoogdringende veiligheidsredenen, die achteraf compleet overroepen en ongegrond bleken te zijn. We lezen ook in De Standaard: De sluipmoord op de Vlaamse afvalrecyclage .  Christof Delatter wijst er in zijn opiniestuk op dat er een overschot aan afvalovens in Vlaanderen is en voorspelt tegelijk ook wat in 2024 effectief door de Vlaamse Overheid (Dep. Omgeving) t.g.v. een eenmalige controleactie werd vastgesteld, nl. o.m. dat het wettelijk verplicht te recycleren bedrijfsafval ongerecycleerd naar Vlaamse afvalovens wordt afgevoerd om de structurele tekorten aan afval te helpen lenigen . Een win-win voor de betrokken bedrijven en afvalovens.   Hoe kan het dat diezelfde man enkele jaren later via Interafval ISVAG absoluut aan de vergunning voor de nieuwe, grotere afvaloven wou helpen? En tevens dat deze man vervolgens via de OVAM diverse malen afvalexportverboden uitvaardigde , die later door de rechtbank flagrant strijdig werden bevonden met EU-afvalroverbrengingsregelgeving wegens de al te restrictieve toepassing het EVOA-proximiteitsbeginsel, dit louter ter bescherming van de Vlaamse intercommunale afvalovens die gedurende langere tijd met een structureel afvaltekort kampten?   Is het in die omstandigheden dan niet gerechtvaardigd om toch enige twijfel te koesteren bij de aanstelling van deze persoon? Of bestaat het dat je van de ene op de andere dag je fanatieke ISVAG-sympathieën kan afschudden? Blijf je je in de gegeven context écht de best geplaatste persoon vinden om, in alle objectiviteit en neutraliteit, over het goede verloop van dit “delicate proces” van de Toekomststudie te waken?   Onze bewonersvereniging DPU2.0 gelooft niet in sprookjes. Voor ons is dit een déja-vu du-jamais-vu… Er rest ons dan ook helaas niets anders dan het blijven voeren van juridische procedures, als enige middel om de vermaledijde ISVAG-pletwals te stoppen.   Daarom doen we nogmaals een oproep onze vereniging financieel te steunen. Want juridische procedures kosten helaas geld. Veel geld!

Gesterkt door de talloze steunbetuigingen en giften werd maandag 17 februari door LDR Advocaten te Gent, op verzoek van belangenvereniging De Pijp Uit 2.0 (DPU2.0) en vier omwonenden, beroep aangetekend tegen de onwettige ISVAG-omgevingsvergunning die op 27 december ’24 door Vlaams Omgevingsminister Jo Brouns werd verleend. De Raad voor Vergunningsbetwistingen wordt opnieuw gevraagd de ISVAG-vergunning voor deze volstrekt overbodige, gezondheid ondermijnende afvaloven te vernietigen. Voor de vierde maal op rij. Ons beroep is niet alleen gebaseerd op de vaststelling dat minister Brouns deze vergunning nooit had mogen verlenen. De vergunningsprocedure was immers geschorst als gevolg van het cassatieberoep dat door minister Brouns zelf op 4 oktober ’24 was ingediend bij de Raad van State tegen het vernietigingsarrest van 29 augustus ’24 van de Raad voor Vergunningsbetwistingen. Er is wel degelijk (veel) meer! De vergunning is inhoudelijk flagrant in strijd met talloze wettelijke en decretale bepalingen en eveneens met wat expliciet als beslist Vlaams beleid in het Vlaams Regeerakkoord werd vastgelegd. De ernst van sommige schendingen van de Vlaamse afval-, natuur- en omgevingswetgeving brengt er onze raadslieden opnieuw toe om de Raad te vragen zich “ in de plaats te stellen ” van de minister. Indien de Raad hierop ingaat, wordt niet alleen de onwettige herstelbeslissing vernietigd, maar is het ook einde verhaal voor de vergunningsaanvraag zelf, waarop de onwettige herstelbeslissing werd gebaseerd. Of dit dan ook het einde betekent van de onder politieke gelijkgestemden afgesproken vergunningencarroussel, is evenwel de vraag

De overcapaciteit aan afvalverbranding in Vlaanderen bedraagt ca. 600.000 ton. Ofwel VIER ISVAG-ovens op overschot! Zoals de gedwongen (tijdelijke) sluiting van de ISVAG-oven heeft aangetoond, leidt de vernietiging van de ISVAG-vergunning niet tot het verbranden van meer afval, noch in Vlaanderen, noch erbuiten. Er werden in die periode van stillegging (3 maanden) geen afwijkingen toegestaan op het stortverbod of bijkomende exportvergunningen toegekend. Het in standhouden van een "overcapaciteit", zoals dit in Vlaanderen het geval is, leidt er echter toe dat minder recupereerbare materialen worden gesorteerd. Dat blijkt uit een controleactie op bedrijfsafval dat aan afvalverbrandingsovens werd aangeboden ( Controleactie Departement Omgeving: Nog teveel recycleerbaar ). " Bij vijf op de zes gecontroleerde vrachten met bedrijfsafval stelden de inspecteurs sorteerfouten en overtredingen vast. Daardoor gaan waardevolle materialen verloren en moeten er nieuwe grondstoffen gedolven worden, wat niet goed is voor het milieu ", stelt het persbericht van het Departement Omgeving. Minder verbrandingscapaciteit - in lijn met de doelstellingen uit het Vlaams Energie- en KlimaatPlan en het LMP - leidt dus tot beter sorteren en meer recycleren. En dus ook tot vermeden emissies i.p.v. "verplaatste" emissies. Bovendien blijkt uit "3.1.2. Actuele verbrandingscapaciteit" van het OVAM-rapport " Aanbod en capaciteit voor het sorteren en verbranden - actualisatie tot 2023" dat er in de Vlaamse afvalovens nog veel huishoudelijk afval uit andere gewesten en het buitenland verwerkt wordt. Bovendien wordt er ook massaal niet-huishoudelijk afval verbrand (hout en slib), waarvoor andere alternatieven operationeel worden. Uit het OVAM-rapport blijkt dat over de laatste drie jaar 113.241 ton HAGBA afval uit andere gewesten en uit het buitenland verwerkt in de Vlaamse verbrandingsovens. En daarnaast 214.357 ton slib en 92.725 ton hout uit het Vlaamse Gewest, naast 107.705 ton slib en 45.346 ton hout dat werd ingevoerd van buiten Vlaanderen. Omgerekend is dit 596.088 ton per jaar of ca. 24% van de reële Vlaamse verbrandingscapaciteit… Deze ontnuchterende vaststelling bewijst duidelijk dat bij de definitieve sluiting van de ISVAG-oven het afval probleemloos terecht kan in een van de andere Vlaamse ovens. Desgevallend in de plaats van ofwel geïmporteerd huishoudelijk afval, ofwel houtafval, ofwel slib. Voor beide laatste afvalstromen komt kortelings extra verwerkingscapaciteit beschikbaar kwam of is deze in aanbouw. Maar zelfs als het ISVAG-afval zich gewoonweg zou verplaatsen, zoals dit in de periode van de gedwongen sluiting naar INDAVER te Beveren (Kallo) in de Antwerpse haven werd afgevoerd, dan vindt die verbranding wellicht plaats in verbrandingsinstallaties met een veel hoger energierendement en dus veel meer vermeden emissies. En, bijzonder belangrijk, op locaties met zoveel minder blootgestelde inwoners in de directe omgeving. Deze effecten werden echter in het ISVAG-dossier (milieueffectrapport – MER) nooit deftig als “nulalternatief” bestudeerd. Tot slot verdient het ISVAG-MER een dikke buis voor de foutieve bewering dat door de uitbreiding van het warmtenet heel wat schadelijke emissies rond ISVAG worden vermeden. Deze bijkomende warmtenetten vergen gigantische investeringen die zich op een periode van minimaal 30 jaar laten afschrijven, terwijl de vergunning maar voor 10 jaar werd aangevraagd. Om die reden weigerde de Vlaamse regering ook de door Warmte Zuid aangevraagde steun van 8 miljoen euro voor deze verdere uitbreiding. Overigens stelt het door ISVAG afgesloten convenant in artikel 3.6.4 dat "investeringen in de verdere uitbouw van het warmtenet de locatiekeuze voor de nieuwe installatie niet mogen beïnvloeden".