Zoekresultaten

Triomfalistisch en met luide trom werden de voorbije dagen de media door de ISVAG-bonzen en Vlaams Omgevingsminister J. Brouns bestookt met de mare dat ISVAG plotsklaps wereldleider is geworden op het vlak van stikstofreductie in de afgassen van de Wilrijkse afvaloven. Zie: ISVAG haalt laagste stikstofemissie van het land met nieuwe installatie of: Dankzij nieuwe installatie is ISVAG in Wilrijk afvalverwerker met laagste stikstofuitstoot van het land Men doet nu alsof dit alles uit goodwill gebeurt, terwijl ISVAG dit eenvoudigweg verplicht was - niet meer, niet minder - in uitvoering van de desbetreffende bijzondere voorwaarden, opgelegd door toenmalig omgevingsminister Demir in het proefvergunningsbesluit van 4/11/2022. Uittreksel uit deze intussen vernietigde proefvergunning: (klik open voor meer uitleg) 3. De exploitant evalueert binnen een termijn van 6 maanden welke reductietechniek(en) best geïnstalleerd word(t)(en) ... ...en welke aanpassingen aan de installatie moeten uitgevoerd worden om een optimale NOx-reductie te bekomen, rekening houdende met het energierendement, een optimale verhouding NH3/NOx, en de stikstofdeposities op het SBZ en VEN. Deze maatregelen houden eveneens rekening met het wegwerken van de (aanzienlijk) negatieve impact op de luchtkwaliteit en de gezondheid. De exploitant bezorgt dit rapport binnen de 6 maanden na datum van dit besluit ter evaluatie aan de afdeling Gebiedsontwikkeling, Omgevingsplanning en -projecten van het departement Omgeving (gop.ant.omgeving@vlaanderen.be), ANB (aves.ant.anb@vlaanderen.be), de afdeling Ecologisch Toezicht van de Vlaamse Milieumaatschappij (vergunningen@vmm.be). 4. Bijzondere luchtemissiegrenswaarden: - Jaargemiddelde emissiegrenswaarde voor NOx: 120 mg/Nm³ tot en met 31 december 2023. Vanaf 1 januari 2024 bedraagt deze 100 mg/Nm3; - jaargemiddelde emissiegrenswaarde voor NH3: 4 mg/Nm³; - jaargemiddelde emissiegrenswaarde voor SOx: 6 mg/Nm3.>> Maar bovendien gaat deze hoerashow schromelijk voorbij aan de essentie dat de gewraakte oven nog steeds stikstof blijft uitstoten op een locatie en in een regio waar dit conform de geldende EU-regelgeving niet mag en bijgevolg dus ook ontoelaatbaar is, zoals keer-op-keer onomwonden door de Raad voor Vergunningsbetwistingen in het kader van onze beroepen werd geoordeeld. Trouwens, het is zonder meer verbijsterend vast te stellen dat ISVAG meer dan 16 jaar heeft gewacht, en dan nog wanneer de vergunningsvoorwaarden ISVAG geen keuze meer liet…, om haar stikstofuitstoot, die naast zoveel andere rookgaspolluenten de gezondheid van de omwonenden onweerlegbaar en onomkeerbaar aantast, ten gronde aan te pakken. Als bewijs van deze schromelijke nalatigheid (of noem het gerust “schuldig verzuim”), citeren wij uitvoerig uit het bezwaarschrift dat door het Aartselaarse schepencollege in zijn zitting van 23 augustus 2010 werd goedgekeurd en vervolgens in het kader van het openbaar onderzoek werd ingediend tegen de toen voorliggende ISVAG-milieuvergunningsaanvraag. Absoluut terechte en gegronde bezwaren, op vandaag zelfs nog actueler dan ooit, die evenwel volledig werden miskend, eerst door de bestendige deputatie, vervolgens door de Vlaamse Regering. UITTREKSEL van de vergadering van het college van burgemeester en schepenen van 23 augustus 2010: Op pagina's 5 en 6 lezen we: (klik open voor meer uitleg) De MER -deskundige beperkt zich hierbij tot de bespreking en vergelijking van de klassieke roosteroven... ...uitgerust met katalytische deNOx (SCR) resp. niet-katalytische deNOx (SNCR) en wijst een vervanging van de SNCR -installatie door de meer milieuperformante SCR -installatie af omwille van technische, energetische en financiële aspecten, en omdat de huidige installatie voldoet aan de criteria van BBT en BREF. Reeds eerder (cfr. opmerkingen in onze aangetekende brieven van 3 februari 2010 en 8 maart 2010 aan de dienst MER) merkten wij op... ...dat zowel VITO -onderzoek ( cfr. Vergelijking van verwerkingsscenario ’s voor restfractie en niet specifiek categorie II -bedrijfsafval – 2001) als de OVAM (cfr. advies d.d. 17.07.2009 m.b.t. de milieuvergunningsaanvraag van de n.v. Indaver) er de voorkeur aan geeft om de NOx -emissies van een roosteroven te reduceren met behulp van een katalytische deNOx (SCR), zulks vanuit het oogpunt van de luchtkwaliteit. Bovendien moeten nu reeds de wervelbedoven van Sleco te Beveren en voor de roosteroven (4de ovenlijn) van Indaver te Beveren, in afwijking van de sectorale milieuvoorwaarden voor stikstofoxiden (NOx), voldoen aan de verlaagde emissienormen: Sleco: 125 mg/Nm³ als daggemiddelde; Indaver: 125 mg/Nm³ als daggemiddelde en 70 mg/Nm³ als jaargemiddelde. Geoordeeld wordt dat er voor ISVAG een nog strengere NOx -emissienorm moet gelden als voor Sleco en Indaver,... ...aangezien de ISVAG -oven gesitueerd is temidden van dichtbevolkte woonwijken, in tegenstelling tot de installaties van Indaver en Sleco, die zich in het havengebied bevinden, op een vanuit het oogpunt van volksgezondheid veel veiliger afstand van de meest nabije woongebieden. Een vervanging van de huidige SNCR -deNOx door een SCR -deNOx moet dan ook als noodzakelijke vereiste gelden, aangezien enkel met een SCR -deNOx deze noodzakelijke strengere NOx-emissienorm kan worden gehaald. Ten bewijze hiervan de gemiddelde jaaruitstoot in 2007 van de oven van de intercommunale IVAGO te Gent, die sinds 1999 met een SCR -deNOx is uitgerust, bedroeg 81,75 mg/Nm³. Of bijna de helft minder dan de NOx -uitstoot van de ISVAG -oven. Overigens wordt opgemerkt dat door de MER -deskundige THV Envalim, die voor afvalverwerker Bionerga te Houthalen -Hechteren een inmiddels definitief goedgekeurd project -MER heeft opgesteld... ...voor de hervergunning van de bestaande oven (100.000 ton) en de bouw van een nieuwe installatie (meer dan 200.000 ton), zelf wordt voorgesteld om ten aanzien van de parameter NOx, omwille van milieugezondheidsredenen een milderende maatregel op te leggen, nl. de maximale daggemiddelde emissieconcentratie van NOx op 100 mg/Nm³ vast te leggen, en dit zowel voor de bestaande oven als voor de nieuwe installatie (zie bijlage). Wat opgaat voor Bionerga, moet dan ook evenzeer gelden voor ISVAG, temeer daar het bijkomend voordeel van de toepassing van een SCR-deNOx-filter erin bestaat dat ook de uitstoot aan koolwaterstoffen en dioxines/furanen verder wordt gereduceerd. Daarnaast moet ISVAG op basis van het vigerende Europese recht de beste bestaande technieken (BBT) toepassen... ...De BBT vergunningsvereiste aan de NOx uitstoot voor een reeds bestaande verbrandingsoven als die van ISVAG kan thans, op basis van de definitieve IPPC- BREF voor vuilverbrandingsinstallaties uit 2005 gesteld worden op een daggemiddelde waarde van maximaal 100 mg /Nm3. Temeer daar niet mag worden voorbij gegaan aan de vaststelling dat België een groot probleem heeft met het halen van het, in de bindende Europese NEC richtlijn vastgelegde, Belgische plafond voor de uitstoot van NOx. Volgens de laatste beschikbare publicatie daarover (European Environment Agency, NEC Directive Status Report 2008; EEA Technical Report 11/2009; attachment) wordt voor 2010 een overschrijding van het plafond voor NOx met 43% geprojecteerd (pagina 22). Een emissie-eis voor de ISVAG oven van maximaal100 mg NOx/m3 zal er, weliswaar in geringe mate, bij helpen het halen van het plafond dichterbij te brengen en daarmee ook sancties van de Europese Unie te beperken. In de tweede plaats mag absoluut niet onvermeld gelaten worden dat vermindering van de NOx uitstoot door ISVAG een bijdrage kan leveren aan vermindering van de ziekte- en sterftekans door luchtverontreiniging Wilrijk en omgeving (vgl. Beelen e.a. 2008; Brauer et al. 2008). De conclusie is dan ook dat het MER de toepassing van de SCR techniek duidelijk ten onrechte verwerpt. (Literatuur: Brauer, M. e.a. 2008. A cohort study of traffic related air pollution impacts on birth outcomes. Environmental Health Perspectives 116: 680-686 ; Beelen, R. e.a. 2008. Long-term effects of traffic related air pollution on mortality in a Dutch cohort. Environmental Health Perspectives 116: 196-2002) (zie bijlage: brief prof. dr. L. Rijnders UvA – IBED d.d. 23.07.2010).” We zijn van oordeel dat in deze de juiste context, correcte duiding én enige nuance onontbeerlijk zijn, want politici brengen maar al te graag, ook nu weer, slechts dat deel van het verhaal dat hen het best uitkomt. We zijn dan ook van oordeel dat het brengen van de harde waarheid en de juiste context onontbeerlijk zijn omdat ISVAG en de betrokken politici maar al te graag - ook nu weer - slechts dat deel van het verhaal brengen dat hen op dit ogenblik het best uitkomt. Terwijl wat de stikstofproblematiek betreft de enige én juiste conclusie is dat zowel de ISVAG-bonzen als de betrokken politici al die tijd, willens en wetens en louter uit financiële redenen, de gezondheid van de omwonenden op het spel hebben gezet! En voor het overige blijven we geduldig wachten op (en alle vertrouwen hebben in…) de uitkomst van onze beroepen bij de Raad van State en bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen. Gelet op het recente, voor onze zaak gunstige advies van de Auditeur bij de Raad van State, blijven we er goede moed inhouden!

Advies van de Auditeur bij de Raad van State is vernietigend voor Vlaams Omgevingsminister Brouns in de zaak-ISVAG: alle cassatieargumenten tegen het vernietigingsbesluit van de Raad voor Vergunningsbetwistingen inzake de ISVAG-proefvergunning worden verworpen. Even ter herinnering Nadat het gemeentebestuur van Aartselaar en vzw Bond Beter Leefmilieu zich uit de juridische acties tegen de ISVAG-oven hebben teruggetrokken, zijn op dit moment de omwonenden en onze belangenvereniging DPU 2.0 de enige partijen die nog procederen en betrokken zijn in de beide lopende beroepsprocedures, met name: het cassatieberoep dat door het Vlaams Gewest (Omgevingsminister J. Brouns) werd ingesteld bij de Raad van State na vernietiging van de proefvergunning van ISVAG, het vernietigingsberoep dat door de omwonenden werd ingesteld bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen tegen de huidige vergunning, verleend door minister Brouns. Wat betreft het cassatieberoep ontvingen wij zopas het advies van de auditeur bij de Raad van State van 27 februari 2026. Met dat cassatieberoep wilde minister Brouns op zijn beurt het arrest van de Raad voor Vergunningsbetwistingen van 29 augustus 2024 laten vernietigen, waarmee eerder de proefvergunning voor ISVAG – toegekend door toenmalig minister Zuhal Demir – werd vernietigd. De auditeur verwerpt één voor één alle argumenten die tegen dat arrest werden aangevoerd. Dat is een duidelijke tegenvaller voor het Vlaams Gewest, voor minister Brouns en voor ISVAG. Het advies zelf kan je hier nalezen. Daarin stelt de auditeur voor om het cassatieberoep volledig af te wijzen: VI. CONCLUSIE Om de aangehaalde redenen wordt voorgesteld om het cassatieberoep te verwerpen. Ronny Vercruyssen, Eerste Auditeur. Hoe gaat het nu verder Nadat eerst door de Raad van State een zittingsdatum wordt vastgelegd, volgt het eigenlijke arrest. Hoopvol is wel dat in de praktijk door de Raad meestal het advies van de auditeur wordt gevolgd. De andere beroepsprocedure, deze bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen, gaat over de omgevingsvergunning die minister Brouns aan ISVAG heeft verleend, ondanks duidelijke juridische bezwaren. Wij mogen hopen dat, nu de minister en ISVAG zwaar worden teruggefloten, de Raad voor Vergunningsbetwistingen dit advies aangrijpt om ook deze procedure zo spoedig mogelijk af te ronden met de logische uitkomst, nl. de vernietiging – andermaal – van de onwettige vergunning die door Vlaanderen aan de ISVAG-vrienden werd verleend! Dit bewijst ook dat verzet door burgers nog steeds mogelijk is in een maatschappij waar de gerechtelijke macht steeds meer uitgehold wordt door rechters als activistisch te duiden. Uw giften zijn dus niet tevergeefs maar blijven hoogstnoodzakelijk!

Wij lazen met aandacht volgend persbericht dat verleden week door Antwerps Vooruit-schepen Bachar werd verspreid: "Antwerpen klaar voor doorstart zuidelijk warmtenet". Eind juni 2024 werd met veel tamtam het “ISVAG-convenant” door diverse stakeholders ondertekend, eveneens door onze vroegere medestanders de gemeente Aartselaar en Bond Beter Leefmilieu (BBL). Dit convenant voorzag ondermeer in een nieuw “onafhankelijk onderzoek naar de nieuwe ISVAG-installatie van de toekomst”, die bij voorkeur op een andere locatie dan de huidige, gewraakte locatie (tussen dichtbevolkte woonwijken) zou worden ondergebracht. Samen met andere ovens, die einde vergunning komen, zou men gaan zoeken naar de meest geschikte locatie om een grootschalige “state-of-the-art”-oven in te planten. Eind dit jaar zou dit onderzoek zijn afgerond. Uit het persbericht blijkt nu dat de stad Antwerpen en ISVAG de restwarmte van de oven wensen te gebruiken door tegen volgend jaar de warmtenetten in Wilrijk, Hoboken, Kiel en Nieuw Zuid aan te koppelen als ontbrekende schakels in het zuidelijke warmtenet. Het maxi warmtenet loopt van het bedrijventerrein Hof ter Beke helemaal tot Nieuw Zuid. Het is blijkbaar volgens de studie, uitgevoerd door studiebureau Sweco, economisch interessant en duurzaam om onder meer de warmte van de ISVAG-installatie te gebruiken. We wijzen er nogmaals op dat het niet meer ter discussie staat dat de gezondheid van duizenden omwonenden, die decennialang aan hoogst schadelijke chemische polluenten van de afgassen van de ISVAG-oven zijn blootgesteld, blijvend is aangetast. Dioxines, PCB ‘s, PFAS en andere vluchtige organische polluenten hebben het genetisch materiaal van de omwonenden onherroepelijk beschadigd. Het is dan ook onbegrijpelijk en onverantwoord dat dit bijzonder dramatisch gezondheidsargument niet werd meegenomen in deze SWECO-studie. Zonneklaar dus waar het voor de stad Antwerpen en ISVAG om te doen is: louter financieel geldgewin op kap van de gezondheid van duizenden omwonenden.  Zonneklaar dus waar het voor de stad Antwerpen en ISVAG om te doen is: louter financieel geldgewin op kap van de gezondheid van duizenden omwonenden. Tegelijk moeten hierdoor toch ook de engagementen waartoe de stad Antwerpen en ISVAG zich in juni 2024 in het convenant hebben verbonden, ernstig in vraag worden gesteld. Kun je immers nog geloof hechten aan volgend engagement uit het convenant? “3.6.4 We zorgen voor zoveel mogelijk warmtebronnen die op het warmtenet Antwerpen-Zuid aansluiten. Zo lang de huidige installatie operationeel is, wordt deze aangesloten. Investeringen in de verdere uitbouw van het warmtenet mogen de locatiekeuze voor de nieuwe installatie niet beïnvloeden.”  Is het niet veeleer het opzet om met de inschakeling van de ISVAG-oven als één van de twee noodzakelijke industriële warmteleveranciers deze oven voor eeuwig op de huidige locatie te verankeren? Een zogenaamde “economische lock-in” dus? Dat de andere ondertekenaars van het convenant, nl. de Bond Beter Leefmilieu en de gemeente Aartselaar, in dit verhaal meegaan is voor ons onbegrijpelijk en onverantwoord. Zeker gelet op de duidelijke “standpunten-anti-ISVAG” die door beide partijen tot juni 2024 tot zelfs voor de rechtbank werden ingenomen. Onze belangenvereniging, De Pijp Uit 2.0, die samen met enkele moedige omwonenden mede-gedingvoerder is in de beide beroepsprocedures die momenteel lopen voor de Raad van State en voor de Raad voor Vergunningsbetwistingen, heeft onmiddellijk zijn raadslieden op de hoogte gebracht van deze nieuwste, bijzonder kwalijke ISVAG-demarche. Namens de omwonenden van de ISVAG-oven is onze duidelijke eis dat de uitbreiding van het maxi-warmtenet enkel maar kan gebeuren voor zover op formele wijze door de tweede industriële warmteleverancier (naar verluidt: Umicore Hoboken) wordt gegarandeerd dat het wegvallen van ISVAG als warmteleverancier te allen tijde door Umicore zal kunnen worden opgevangen. Enkel op die manier kan de lock-in van de ISVAG-oven worden vermeden. Giften ter ondersteuning van onze juridische actie blijven broodnoodzakelijk en dus zeer welkom!

Op 18 december 2025 trok ISVAG - overigens geheel terecht - aan de alarmbel naar aanleiding van het almaar groter wordend probleem van de aanwezigheid van illegale lachgas-cylinders tussen het restafval dat wordt verbrand. Lees in dit verband volgend artikel op de VRTnws-website .   Wij vernamen echter dat in dezelfde periode binnen de schoot van de Raad van Bestuur werd gesproken over de conceptkeuzes i.v.m.de brandblusinstallatie en de bekrachtiging van het zogenaamde BAFO-bestek m.b.t. de bouw en het onderhoud van een onafhankelijke bluswaterinstallatie (= brandveiligheid). Maar ook, en dan breekt onze klomp…, dat ISVAG sinds enige tijd niet langer over een brandverzekering beschikt. Een gevolg van de hoge kostprijs, naar aanleiding waarvan men dan maar heeft beslist om zelf in een provisie te voorzien.   Zelfs al zou dit laatste het geval zijn (en op vandaag vernamen wij dat ISVAG nog steeds niet de intentie heeft om een nieuwe brandpolis af te sluiten), moet je je toch afvragen waarom ISVAG in het verleden jarenlang wèl dergelijke brandpolis heeft afgesloten. Wordt de waarde van de oven en complexe technieken, de gebouwen en inboedel dan niet langer belangrijk geacht? Ook niet op een ogenblik dat ISVAG zelf alarm slaat over de ernstige risico ’s verbonden aan de toegenomen stroom van lachgas-cyclinders in het restafval?   Voor ons het zoveelste bewijs dat de ISVAG-bestuurders (zijnde de politieke afgevaardigden van de ISVAG- en Igean-gemeenten…) dringende aanbevelingen slechts ter harte zullen nemen wanneer ze niet veel kosten of wanneer het ècht niet anders kan, nl. als er uitbatingsvoorwaarden verplicht worden opgelegd.   Wij herinneren ons de (zoveelste) hervergunningsaanvraag in 2010, waar in het bezwaarschrift dat door de gemeente Aartselaar en door ruim 2.000 omwonenden werd ingediend (o.a.) het volgende bezwaar was opgenomen:   “Pag. 42 – 4.5 Technische aspecten: controles - 4.5.1 Inkomend afval: Ondanks onze eerdere opmerkingen (cfr. onze aangetekende brieven d.d. 3 februari 2010 en 8 maart 2010 aan de dienst MER) en ondanks de wetenschap dat inkomend afval dikwijls radioactief is verontreinigd, reden waarom drie Vlaamse afvalovens (IVBO te Brugge, Indaver te Beveren, Bionerga te Houthalen-Helchteren) detectiepoorten voor radioactief materiaal hebben geïnstalleerd (zie bijlage), blijft ISVAG bij zijn standpunt dat pas in radioactiviteitsmeetapparatuur wordt geïnvesteerd wanneer zulks door de overheid wordt verplicht. Dergelijke stelling is vanuit het oogpunt van de bescherming van de volksgezondheid bijzonder betreurenswaardig te noemen.”      Enkele jaren later werd in Vlaanderen  radioactiviteitsmeetapparatuur als uitbatingsvoorwaarde verplicht gesteld en pas toen was ISVAG bereid om zijn personeel, de omwonenden en het milieu tegen mogelijke radioactieve straling te beschermen.   Merk samen met ons de duidelijke parallel op. Een nieuwe déjà-vu. Een nieuw bewijs van roekeloosheid, gebrek aan verantwoordelijkheid èn politiek (financieel) opportunisme onder het moto "après nous la guerre…"

De tijd vliegt: ondertussen bestaat De Pijp Uit 2.0 reeds een jaar! Na het ondertekenen van het convenant met ISVAG door de gemeente Aartselaar, werd de Aartselaarse MINAraad in de strijd tegen ISVAG buiten spel gezet. Enkele leden van de MINAraad startten daarom, samen met enkele omwonenden, belangenvereniging De Pijp Uit 2.0 op, zodat de noodzakelijke juridische procedures konden verdergezet worden.   Wat deed DPU2.0 het afgelopen jaar? 1) procedures Enerzijds zetten we de lopende rechtszaak met de omwonenden, Natuurpunt en Bond Beter Leefmilieu verder. Anderzijds spanden we in februari '25 met de omwonenden een nieuwe beroepsprocedure aan tegen de onwettige ISVAG-omgevingsvergunning die in december ’24 door Vlaams Omgevingsminister Jo Brouns werd verleend.  Er lopen dus al meer dan een jaar twee verschillende beroepszaken. Dit konden we enkel doen door middel van jullie financiële steun door lidmaatschappen en giften.   2) informatie In mei 2025 sprak Tony tijdens een webinar " Afvalverbrandingsovens bedreigen gezondheid en klimaat ", georganiseerd door Grootouders voor het Klimaat. We sloten ons ook aan bij 'Collectief Ongehoord'.   Wat is de planning voor 2026?  Onze advocaten hebben de dossiers voorbereid. Momenteel wachten we noodgedwongen op zittingsdata voor beide beroepsdossiers.   Om deze procedures te kunnen blijven financieren, vragen we u vriendelijk uw lidmaatschap te verlengen voor 2026. Steun is noodzakelijk want - zoals eerder gezegd  - advocaten kosten nu eenmaal veel geld...   Lidmaatschap vernieuwen? Via deze link . Alvast bedankt! U kunt een vrije donatie doen   via deze link . Liever rechtstreeks overschrijven? Bankrekeningnummer BE26 7310 6582 9629  op naam van: De Pijp Uit 2.0 vzw Geen particulier maar zelfstandige of bestuurder van een vennootschap? Contacteer ons via deze link .​​​   We bedanken jullie alvast voor de steun in onze gezamenlijke strijd!   Tony, Luk en Patci

Iedereen spreekt over participatie, maar wat maakt haar écht zinvol? Zinvolle participatie is meer dan enkel gehoord worden: het gaat om processen die invloed mogelijk maken, vertrouwen opbouwen en rechtvaardigheid bevorderen. Hoe zorgen we ervoor dat inspraak meer wordt dan een verplicht nummer, en dat mensen zich echt gehoord én betrokken voelen bij beslissingen met invloed op de leefomgeving? Tijdens deze meedenkavond gaan we in dialoog met het middenveld, actiegroepen, belangenvertegenwoordigers en andere geïnteresseerden. We delen ervaringen, bespreken uitdagingen en denken samen na over hoe participatie rechtvaardiger, inclusiever en effectiever kan worden. Locatie? Universiteit Antwerpen - Stadscampus Wanneer? Woensdag 5 november 2025 Tijdstip? 18u30 - 20u30 Inschrijven? ten laatste op 2 november via: https://forms.office.com/e/DTuTxFShNE?origin=lprLink De sessie start met twee korte inleidingen: 🟢  Florence Van Durme (doctoraatsonderzoeker, Universiteit Antwerpen – Faculteit Rechten) Over procedurele milieurechtvaardigheid: hoe eerlijke en inclusieve besluitvormingsprocessen kunnen bijdragen aan rechtvaardig omgevingsbeleid. 🟢  Amber van Heerebee k (doctoraatsonderzoeker, Universiteit Antwerpen – Faculteit Politieke Wetenschappen) Over de betrokkenheid van belangengroepen in regelgeving: wie wordt gehoord, hoe en wanneer, en hoe beïnvloedt dat de legitimiteit van beleid? Na deze inleidingen volgt een interactieve denksessie waarin we samen verkennen wat zinvolle participatie vandaag betekent, en hoe we die in de toekomst kunnen versterken. Deze avond biedt ruimte voor inspiratie, uitwisseling en ontmoeting tussen verschillende actoren binnen het milieumiddenveld.

De Pijp Uit 2.0 sloot zich begin dit jaar, na onze oprichting, vrij snel aan bij 'Collectief Ongehoord'. Collectief Ongehoord is een verzameling van Antwerpse burgerbewegingen om elkaars stem te kunnen versterken. Bijvoorbeeld bij acties of als er bezwaar getekend wordt.   Waarom Collectief Ongehoord? Als burger(beweging) word je soms verschrikkelijk aan het lijntje gehouden door de overheid door allerlei verschillende procedures uit elkaar te trekken. Dit gaat ook steeds ten koste van bestaand groen. Collectief Ongehoorde Bomen In het Antwerpse worden er bij meerdere dossiers beslissingen genomen waar veel bomen geveld (zullen) worden. Deze ongehoorde bomen verdienen een stem.   Waarom zijn (oude) bomen belangrijk? In Vlaanderen wordt een boom meestal als hoogstammig beschouwd als hij een minimale stamdiameter heeft van 10 cm op een hoogte van 1,30 meter boven de grond. De waarde van een oudere boom is erg groot en het is bijzonder moeilijk een dergelijke boom te vervangen. Een oude, dominant aanwezige boom levert ook een groot aantal, te berekenen ecosysteemdiensten, vooral op het gebied van gezondheidszorg, werkverzuim, waterberging, energie en biodiversiteit. Om de waarde van een boom in cijfers uit te drukken nemen we als voorbeeld een beuk van 90 jaar oud. Deze beuk heeft een stamomtrek van ongeveer 310 cm, een hoogte van ongeveer 18 meter en een kroonprojectie diameter van zo'n 16 meter. We berekenen de vervangingswaarde met de VVOG methode, een standaard methode die onder andere rekening houdt met de soort, de standplaats en de conditie van de boom: € 83.093.  Binnen 50 meter van de beuk uit de voorbeeldboom werken ongeveer 25 mensen. Bekend is, dat de aanwezigheid van (dominant) groen leidt tot 15% hogere arbeidsproductiviteit en een lager werkverzuim. Verder wonen er binnen 50 meter ongeveer 30 mensen die een positieve invloed ondervinden op hun welbevinden, o.a. door de koelte in de zomer en de positieve invloed op het overlast door plagen in hun eigen tuin. Samen met de andere ecosysteemdiensten zorgt deze boom voor een besparing over een periode van 30 jaar van € 3,2 miljoen. Een oude boom heeft voor een wijk een grote waarde, die vaak niet meteen zichtbaar is. Kan een dergelijke boom vervangen worden door technische ingrepen? De boom zal ongeveer 600.000 bladeren hebben. Dat is zo'n 1.200 m2 bladoppervlak waarop fijn stof wordt vastgehouden. Als deze boom 2500 kilo weegt heeft hij in zijn leven liefst 12 miljoen m3 lucht van CO2 gefilterd. Per uur, op een zonnige dag, maakt deze boom van ruim 2 kilo koolzuur en bijna een liter water zo'n anderhalve kilo suiker (glucose). Als afvalproduct scheidt hij dan ruim anderhalve kilo zuurstof uit. Bovendien daalt de temperatuur in zijn directe omgeving, door schaduw en verdamping, met ongeveer 6 graden. Allemaal voordelen die moeilijk te reproduceren zijn door menselijk ingrijpen. Rest nog de vraag wat het verschil is tussen een oude boom en de aanplant van nieuwe, jonge bomen. Om zijn ecosysteemdiensten te compenseren kijken we naar de omvang/inhoud van de kroon. Voor deze boom zou dan gelden dat je 2500 jonge bomen met een kroon van 1 kubieke meter moet herplanten. Kan zinvol zijn, maar enkel als we de bomen de kans geven oud te worden. Hoe ouder de boom hoe waardevoller, wanneer we een oude boom verwijderen duurt het drie mensen-generaties voor een nieuwe boom dezelfde prestaties levert.  Genoeg redenen dus om oude bomen optimaal te beschermen! Moeten we vermijden dat er geen bos meer verdwijnt? Natuurlijk! Ondanks een verbod op ontbossing verdween er in Vlaanderen de afgelopen twintig jaar 4.632 hectare bos. In woon- en industriegebieden kan ontbossen enkel als je een omgevingsvergunning krijgt. Omdat er ruimte nodig is voor extra woningen en bedrijven, keurt de overheid een deel van die aanvragen goed. Het verdwenen bos moet gecompenseerd worden, waardoor er netto geen bos verdwijnt. Natuurpunt heeft de laatste jaren veel boscompensatie uitgevoerd voor derden. Heeft boscompensatie wel zin? Als een spontaan opgeschoten stuk bos op een stuk industriegrond verdwijnt en er elders biodivers bos bijkomt, aansluitend aan bestaand natuurgebied is dat op zich winst voor de natuur. Al zou het natuurlijk beter zijn dat er geen bos sneuvelt. Het komt er vooral op aan dat er nooit meer oud, waardevol bos wordt gekapt. Want dat kan je niet compenseren met nieuw bos elders. Het duurt decennia voor dat deze dezelfde natuurwaarde haalt. Waardevolle oude gebouwen en monumenten vervang je ook niet zomaar door nieuwbouw. En natuurlijk moet de boscompensatie wel uitgevoerd worden. Recent bleek dat er nog 1.500 hectare niet gecompenseerd is. Er is dus nog een achterstand die weggewerkt moet worden. Bronnen: Veelgestelde vragen over bomen - stad Genk Vaak gestelde bosvragen - Natuurpunt

Zoals blijkt uit het op 18 juli 2025 goedgekeurd definitief Vlaams Energie- en Klimaatplan (VEKP) ( Figuur 2-40. Overzicht historische emissies, 2030 prognose en sectorale doelstelling afval ), stootte in 2021 de ISVAG-oven 70 kton CO² van fossiele oorsprong uit, ofwel 70 miljoen kg CO².   Uit volgend artikel van het gespecialiseerde autotijdschrift “Autonieuws”, met als bron het Europees MilieuAgentschap (EMA), blijkt dat in 2024 de gemiddelde auto 106,8 gr CO²/km uitstootte. Als deze gemiddelde auto jaarlijks 15.000 km aflegt, dan stoot hij jaarlijks 1.602 kg CO² uit. Omgerekend betekent dit dat de ISVAG-oven jaarlijks evenveel CO² uitstoot als 43.695 auto ‘s die jaarlijks 15.000 km afleggen Omgerekend betekent dit dat de ISVAG-oven jaarlijks evenveel CO² uitstoot als 43.695 auto ‘s die jaarlijks 15.000 km afleggen, hetzij samen 655.430 km. Ofwel meer dan 16 keer de omtrek van de aarde (omtrek aarde = afgerond 40.000 km). (Bron: De Aarde ).   In de huidige klimatologische omstandigheden, die ook dit jaar weer tot heel veel menselijk leed hebben geleid, kan je dan toch alleen maar tot het besluit komen dat de verdere exploitatie van de overbodige ISVAG-oven volstrekt onverantwoord en onhoudbaar is.   De verdere exploitatie van de overbodige ISVAG-oven ondergraaft de Vlaamse klimaatdoelstellingen. Hier volgen de harde bewijzen:   De Vlaamse Regering heeft zichzelf tot doel gesteld om tegen 2030 de schadelijke uitstoot van broeikasgassen (inz. CO²) significant te laten dalen. Zo vereist het Vlaams Energie- en Klimaatplan (VEKP) tegen 2030 een daling van de afvalverbrandingscapaciteit met 25%. Omgerekend een daling met 400 miljoen kilo fossiele CO². Zie: besluit Vlaamse Regering d.d. 12 mei 2023   Zo blijkt uit "Figuur 2-47. “ Overzicht reële emissies, WAM-prognoses en sectorale doelstellingen sector afval 2005-2030 ", dat in 2021 nog 1,4 miljoen ton CO²-emissies aan afvalverbranding werd toegeschreven, terwijl dat in 2030 nog maximaal 1 miljoen ton mag zijn.   Uit de OVAM-studie " Analyse van de mogelijke impact van het onderbrengen van Vlaamse afvalverbrandingsinstallaties onder EU-ETS " blijkt bovendien uit tabel 7, dat de Vlaamse HAGBA verbrandingsovens in 2021 1,275 miljoen ton fossiele CO2 uitstootten (48% van het huishoudelijk afval (HAGBA) wordt als "biogeen" beschouwd). Het verschil tussen de 1,4 miljoen ton uit het VEKP zit in de emissies die vrijkomen bij de verbranding van gevaarlijk afval (Indaver Antwerpen-rechteroever) en ook de CO²-emissies van de wervelbedverbrandingsoven van Stora Enso werden niet meegenomen omdat deze installatie onder de ETS-regels valt.   Echter, de Europese Klimaatwet en "Effort Sharing Regulation" voorzien geen uitstel voor de reducties die elke lidstaat tegen 2030 buiten de sectoren die onder het Europese Emissiehandelssysteem (ETS) vallen, moeten realiseren. Deze doelstelling bedraagt voor België -47% tegen 2030. Gezien het uitblijven van een Belgische "lastenverdeling", voorziet het VEKP slechts een reductie met -40% tegen 2030. En deze doelstelling wordt met de reeds voorgenomen en besliste maatregelen niet eens gehaald. Zie artikel uit De Tijd Meer nog, het arrest in de Klimaatzaak (bevestigd door het Hof van Beroep) legt het Vlaamse Gewest zelfs een doelstelling op van -55% broeikasgasreducties tegen 2030. Het enige instrument dat de Vlaamse overheid bijgevolg vandaag kan inzetten om de reductie van 400 miljoen kg fossiele CO² uit afvalverbrandingsovens te realiseren, is het vergunningenbeleid. En de enige vergunningen die voor 2030 aflopen, zijn deze van IVAGO Gent, Bionerga Houthalen (ondertussen gesloten), Biostoom Oostende en … ISVAG Wilrijk.   Ieder weldenkend mens moet toch in de gegeven precaire situatie tot het besluit komen dat een nieuwe vergunning voor de overbodige ISVAG-oven, die jaarlijks 70 kton CO² uitstoot, uit den boze is. Toch blijven de opeenvolgende Vlaamse omgevingsministers deze oven steeds opnieuw een vergunning toekennen. Ook al is dit onmiskenbaar in strijd met het Vlaams Energie- en Klimaatplan, dat nochtans diezelfde ministers mee hebben goedgekeurd…

Eind juni 2024 werd met veel tamtam het zogeheten “ISVAG-convenant” door diverse stakeholders ondertekend, w.o. onze vroegere medestanders, de gemeente Aartselaar en Bond Beter Leefmilieu (BBL). Dit convenant voorzag o.m. in een nieuw “onafhankelijk onderzoek naar de nieuwe ISVAG-installatie van de toekomst”. Bovendien  verbond ISVAG zich er met de ondertekening van het convenant toe om datgene wat i.k.v. het convenant en in de werkgroep rond de toekomststudie zou worden besproken nooit te zullen gebruiken in het kader van de vergunnings- en/of beroepsprocedures.   Onlangs echter, in de tussenkomst van ISVAG in het kader van het beroep bij de  Raad voor Vergunningsbetwistingen, voerde ISVAG precies dit convenant als “bewijs” op van het feit dat alle stakeholders, w.o. de vroegere ISVAG-tegenstanders gemeente Aartselaar en BBL, wel degelijk hard werken aan een alternatief voor de huidige afvaloven. Voor ISVAG dus de reden om de beroepsinstantie te vragen ons beroep te verwerpen. Deze zet legt duidelijk de ware bedoelingen van de initiatiefnemers van het convenant bloot, nl. op slinkse wijze de lopende vergunnings- en beroepsprocedures beïnvloeden. Nochtans verklaarden de stakeholders in het convenant solidair afstand te doen van hun verzet tegen huidige en toekomstige vergunningsaanvragen. En tegelijk verbonden zij er zich onder meer toe, door de ondertekening van een non-disclosure-agreement, dat datgene wat i.k.v. het convenant en in de werkgroep rond de toekomststudie zou worden besproken, geheim zou worden gehouden en nooit zou worden gebruikt in het kader van de vergunnings- en/of beroepsprocedures. Overigens werden ook de Aartselaarse milieuraad en de omwonenden die beroep hadden aangetekend hiertoe herhaaldelijk door de ISVAG-intendanten uitgenodigd.   Het convenant wordt wel degelijk door ISVAG als wapen in de juridische strijd gebruikt!   De burgers en DPU2.0 voeren trouwens in hun strijd voor de Rechtbank voor Vergunningsbetwistingen opnieuw verschillende legitieme, wetenschappelijk onderbouwde argumenten aan, die in het verleden ook door de gemeente Aartselaar en BBL werden gehanteerd. Deze argumenten hebben er de Raad trouwens reeds driemaal toe gebracht een streep door de bestreden, onwettig bevonden vergunningen te trekken.

Voor de niet-ingewijden lijsten wij graag nogmaals twee van onze belangrijkste argumenten op, waarom wij, omwonenden, ons nu reeds meer dan 45 jaar verzetten tegen de exploitatie van de ISVAG-afvaloven:   1- Ongezond   ISVAG heeft er reeds een kleine halve eeuw voor gezorgd, samen met andere luchtvervuilende bedrijven, dat duizenden inwoners van de ruime omgeving ten zuiden van Antwerpen-stad worden blootgesteld aan hoogst schadelijke rookgassen zoals dioxines en furanen, PCB’s, zware metalen, fijn stof, stikstof, PFAS en roet. Als gevolg van een abnormale cluster in de Wilrijkse wijk Neerland, medio de jaren ’90, van kinderen geboren met hoogst zeldzame genetische afwijkingen, werd al gauw de link gelegd met de zware luchtvervuiling van de afvalovens en industriële activiteiten die in de omgeving actief waren. De ouders van deze kinderen waren hierdoor soms reeds sinds hun geboorte aan zwaar vervuilende stoffen blootgesteld geweest. Na de sluiting van enkele van deze afvalovens en bedrijvigheden was de gevestigde politiek van oordeel dat hiermee de kous af was. De resterende vervuilende bedrijven zoals de ISVAG-oven, die eigenlijk omwille van hun milieu- en gezondheidsbelasting in havengebieden of in gebieden voor vervuilende industrie dienen ondergebracht, ver van bewoning, moesten voortaan maar met rust worden gelaten.   Hierbij werd echter schromelijk voorbijgegaan aan het talrijke wetenschappelijke feitenmateriaal  dat de gevolgen van de door de omwonenden opgelopen gezondheidsschade nefast en blijvend zijn. Eén voorbeeld ter illustratie: de halfwaardetijd van dioxines bedraagt +/- 20 jaar en sommige effecten op het vlak van voortplanting en kankerverwekkend zijn blijvend. Zie ook: Dioxines | Departement Zorg    Bovendien zijn op vandaag bijlange niet alle polluenten in de afgassen van afvalovens genormeerd. Zo worden door ISVAG bijvoorbeeld ook de intussen beruchte, erg schadelijke PFAS-en (forever-chemicals) uitgestoten. Dit bleek uit een eenmalige controlemeting verleden jaar door de Vlaamse Instelling voor Technologisch onderzoek (VITO) van de ISVAG-afgassen. Bij gebrek aan normen worden op vandaag dus noch PFAS noch de andere niet-genormeerde schadelijke polluenten gecontroleerd en bijgevolg ook niet uit de afgassen verwijderd.   Het voorzorgsprincipe indachtig, alsook het voor iedere Belgische burger grondwettelijk gewaarborgde recht op een gezond leefmilieu, doet ieder weldenkend mens toch concluderen dat de verdere exploitatie van een grootschalige, door verkozen politici bestuurde afvaloven in dichtbevolkte woongebieden onverenigbaar, hoogst onverantwoord is!   2- Overbodig   De ISVAG-ovencapaciteit (verwerkingscapaciteit: 159 kt/jaar) is volstrekt overbodig.   Reeds eerder berichtten wij dat uit het OVAM-rapport " Aanbod en capaciteit voor het sorteren en verbranden - actualisatie tot 2023"  ("3.1.2. Actuele verbrandingscapaciteit") was gebleken dat dat er in de Vlaamse afvalovens nog veel huishoudelijk afval uit andere gewesten en het buitenland verwerkt wordt. Bovendien wordt er ook massaal niet-huishoudelijk afval verbrand (hout en slib), waarvoor andere alternatieven operationeel worden. Over de drie voorgaande jaren werd 113.241 ton huishoudelijk afval uit andere gewesten en uit het buitenland verwerkt in de Vlaamse verbrandingsovens. En daarnaast 214.357 ton slib en 92.725 ton hout uit het Vlaamse Gewest, naast 107.705 ton slib en 45.346 ton hout dat werd ingevoerd van buiten Vlaanderen. Omgerekend is dit 596.088 ton per jaar of ca. 24% van de reële Vlaamse verbrandingscapaciteit… Deze vaststelling bewijst dat bij de sluiting van de ISVAG-oven het afval van het ISVAG-werkingsgebied zonder enig probleem in een van de andere Vlaamse ovens kan worden verwerkt. Zoals dit afval bijvoorbeeld in de periode van de gedwongen sluiting (tweede helft van 2024) naar INDAVER te Beveren (Kallo) in de Antwerpse haven werd afgevoerd, voor verbranding in installaties met een veel hoger energierendement en dus veel meer vermeden emissies. Maar bovenal, bijzonder belangrijk, op een locatie met zoveel minder blootgestelde inwoners in de directe omgeving.   Noch dit voor de hand liggende alternatief, noch de voor de volksgezondheid en het milieu hieruit voortvloeiende positieve effecten, zijn ooit in het ISVAG-dossier (milieueffectrapport – MER) fatsoenlijk “verplicht nulalternatief” bestudeerd, laat staan weerhouden als perfect haalbaar.   Integendeel, want in oktober 2024 probeerde ISVAG met erg doorzichtige truken de Antwerpse provinciegouverneur zo ver te krijgen om, onder het OVAM-mom van ernstige verwerkingsproblemen elders in Vlaanderen, de oven toch verder in bedrijf te houden, ondanks de verplichte sluiting ten gevolge van de door de Raad van Vergunningsbeslissingen vernietigde omgevingsvergunning. Gelukkig doorprikte de Gouverneur al gauw zelf deze al te doorzichtige ISVAG-ballon. Zie in dit verband ook ons persbericht: Andere Vlaamse afvalovens hebben verwerkingscapaciteit over STEUN ONS AUB, want de bedenkelijke ISVAG-demarches in de lopende beroepsprocedures bij de Raad van State en de Raad voor vergunningsbetwistingen noodzaken steeds de tussenkomst van onze advocaten. En advocaten kosten nu eenmaal geld. Veel geld… Zie:  https://www.depijpuit.be/crowdfunding . Je kan ook rechtstreeks op onze bankrekening storten: BE26 7310 6582 9629 van De Pijp Uit vzw.

Reeds sinds medio de jaren ’70 van de vorige eeuw, toen de gewraakte ISVAG-oven door de burgemeesters van de stad Antwerpen en de andere stichtende gemeenten zonder veel inspraak en overleg tussen de Aartselaarse en Wilrijkse woonwijken werd gebouwd, zorgde deze oven voor controverse. Bij elke vergunningsaanvraag werden bezwaren ingediend en steeds werd door velen omwonenden beroep aangetekend. Bij de provincie, bij de Raad van State en de voorbije jaren bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen. En iedere keer werd het belang van de mensen die beroep aantekenden als terecht en legitiem erkend. Desondanks durft ISVAG het vandaag aan om de legitimiteit als beroepspartij van onze belangenvereniging te betwisten. Dit getuigt toch van een ongehoorde onbeschaamdheid!   Vanzelfsprekend hebben onze advocaten in hun reactie naar de Raad voor Vergunningsbetwistingen naar ISVAG uitgehaald. Met staalharde bewijzen wordt aangetoond dat de legitimiteit van DPU2.0 als procespartij eenvoudigweg niet ter discussie kan worden gesteld. DPU2.0 handelt immers volledig in overeenstemming met wat het EU-verdrag van Aarhus heeft voorzien inzake de toegang tot milieu-informatie en de mogelijkheden om op milieubeslissingen te wegen, o.a. via bijzonder ruim opgevatte bezwaar- en beroepsprocedures. Dat ISVAG zich echter van dergelijk laakbaar argument durft te bedienen, zegt volgens ons veel over de wanhoop die zich stilaan heeft gemanifesteerd in de hoofden van de ISVAG-getrouwen.

Nieuw hoofdstuk in de onverkwikkelijke ISVAG-saga: ISVAGs natte droom, om zich voor eeuwig in Wilrijk te verankeren, aan diggelen… De Vlaamse regering heeft met zijn besluit van 25 april 2025 aan Warmtenet Antwerpen Zuid b.v. andermaal de projectsubsidie van ruim 8 miljoen euro geweigerd om met de ISVAG-oven als leverancier bijkomende warmtenetten uit te rollen richting het noorden (Coca Cola Belgium Wilrijk) en het oosten (gebouwen Universiteit Antwerpen). De weigering gebeurt om bijzonder grondig gemotiveerde redenen . Niet min noch meer wordt hiermee de toekomst van de ISVAG-oven in Wilrijk getorpedeerd. Lees hier het besluit, waarbij vooral de opeenvolgende argumenten op de pagina‘s 3, 4 en 5 van het besluit boekdelen spreken: gegronde twijfels over een duurzame businesscase groot risico dat de CO²-winst al te klein zal blijken omwille van de beperkte vergunningstermijn van de ISVAG-oven (10 jaar) reëel gevaar dat de projectsubsidie de doelstellingen van het zogenaamde ISVAG-convenant zal beïnvloeden het Vlaams regeerakkoord voorziet in een concreet engagement om tegen 2030 een reductie van 30% van de afvalverbrandingscapaciteit te bewerkstelligen; hiermee conflicteert deze subsidieaanvraag duidelijk het subsidiëren van stoomrevalorisatie uit afval dat voor de helft van fossiele oorsprong is, druist tot slot ook in tegen het voornemen van de Vlaamse regering om fossiele subsidies uit te faseren. Wij vernamen dat de ISVAG-bonzen in alle staten waren na kennisname van dit weigeringsbesluit, en dan weerom om de verkeerde reden. Namelijk omwille van de vrees dat deze weigering zal gaan wegen op de lopende beroepsprocedures bij de Raad van State enerzijds, de Raad voor Vergunningsbetwistingen anderzijds. Als DPU2.0 evenwel juichen wij deze beslissing natuurlijk toe. Hiermee wordt door de Vlaamse regering niet alleen bevestigd dat de subsidieaanvraag om de verkeerde redenen werd ingediend. Bovendien bevestigt de uitgebreide motivering van dit besluit de argumenten die onze raadslieden in onze beroepen hebben aangevoerd. Tot slot moet toch voor ISVAG, maar vooral voor de andere ondertekenaars van het ISVAG-convenant (w.o. de gemeente Aartselaar en BBL), bijzonder pijnlijk zijn dat ondanks de in het convenant aangegane, vrome engagementen, in de praktijk ISVAG blijft doen waarvoor wij ten overvloede hebben gewaarschuwd. Namelijk zich van alle mogelijke trucs bedienen om zich blijvend in Wilrijk te verankeren. Zou het kunnen dat de ogen van de verzamelde stakeholders nu eens wel opengaan?